Calcium en ijzer zijn beide essentiële mineralen die vitale rollen spelen in het menselijk lichaam. Calcium is verantwoordelijk voor de opbouw en het behoud van sterke botten, terwijl ijzer helpt bij het transport van zuurstof in het bloed. Hoewel beide mineralen cruciaal zijn, wordt vaak aangeraden om ijzer- en calciumsupplementen niet samen in te nemen. Hier leest u waarom.
Belangrijkste punten
- Calcium en niet-heemijzer concurreren om dezelfde transporters in de darmen.
- Calcium kan zich binden aan ijzer, waardoor onoplosbare complexen ontstaan die niet kunnen worden opgenomen.
- Patiënten die een afslankoperatie hebben ondergaan, zwangere vrouwen en vegetariërs worden hier vooral door getroffen.
- Scheid calciumrijke voedingsmiddelen of supplementen van ijzerrijke.
Waarom calcium en ijzer niet samen moeten worden ingenomen
- Competitieve opname: calcium en ijzer concurreren om opname. Wanneer ze samen worden geconsumeerd, kan calcium de ijzeropname remmen, wat vooral zorgwekkend is voor mensen die risico lopen op bloedarmoede door ijzertekort.1 Zowel calcium als niet-heemijzer (het type dat voorkomt in plantaardige voedingsmiddelen en supplementen) gebruiken tweewaardige metaaltransporters voor opname in de darmen. Wanneer beide in hoge concentraties aanwezig zijn, concurreren ze om deze transporters, waardoor de opname van één van beide of beide kan afnemen.2
- Spijsverteringsproblemen: hoge doses calcium, vooral wanneer deze samen met ijzersupplementen worden ingenomen, kunnen spijsverteringsproblemen zoals obstipatie veroorzaken, terwijl sommige ijzersupplementen buikkrampen, misselijkheid of diarree kunnen veroorzaken.3 Het zure milieu van de maag is essentieel voor de opname van ijzer. Calciumcarbonaat, een veelvoorkomende vorm van calciumsupplement, kan werken als een antacidum en de pH in de maag verhogen, waardoor de oplosbaarheid en opname van niet-heemijzer mogelijk afneemt.4
- Optimale opname: om het maximale uit uw supplementen te halen, optimaliseert u de opname. Door calcium- en ijzersupplementen te scheiden, zorgt u ervoor dat het lichaam beide mineralen zo goed mogelijk opneemt.5 In de darmen kan calcium zich binden aan ijzer om onoplosbare complexen te vormen die niet kunnen worden opgenomen. Zelfs als er veel ijzer in het spijsverteringsstelsel aanwezig is, kan het dus zijn dat het niet efficiënt wordt opgenomen als er ook een hoge calciumconcentratie aanwezig is.6
- Speciale groepen: zwangere vrouwen, vegetariërs, patiënten die een afslankoperatie hebben ondergaan en anderen met een hoger risico op ijzertekort kunnen bijzonder worden beïnvloed door de concurrentie tussen calcium en ijzer.7
- Overwegingen bij maaltijden: bij het plannen van maaltijden, vooral als u voor uw ijzer afhankelijk bent van verrijkte voedingsmiddelen, kan het helpen om calciumrijke voedingsmiddelen te scheiden van ijzerrijke voedingsmiddelen – bijvoorbeeld door zuivelproducten op een ander tijdstip te gebruiken dan ijzerverrijkte ontbijtgranen.8
- Heem- versus niet-heemijzer: heemijzer (aanwezig in dierlijke voedingsmiddelen) wordt anders opgenomen dan niet-heemijzer. Hoewel calcium de opname van niet-heemijzer kan beïnvloeden, is het effect op de opname van heemijzer minder significant, omdat de twee typen ijzer tijdens de opname verschillende routes volgen.9
- Regulering van de ijzerhomeostase: het lichaam heeft een geavanceerd systeem om de ijzerstatus te reguleren. Wanneer de ijzervoorraden laag zijn, verhogen de darmen de ijzeropname; wanneer de waarden voldoende of hoog zijn, neemt de opname af. De aanwezigheid van andere mineralen, waaronder calcium, kan dit systeem verder beïnvloeden.10
Wees strategisch met calcium en ijzer
Hoewel zowel ijzer als calcium essentieel zijn voor onze gezondheid, is het belangrijk om strategisch om te gaan met de inname ervan. Door hun onderlinge interacties te begrijpen, kunt u weloverwogen beslissingen nemen over voeding en supplementen om een optimale opname en gezondheidsvoordelen te waarborgen. Wanneer u een dieet- of supplementenroutine plant, scheid dan calciumrijke voedingsmiddelen of supplementen van ijzerrijke.
Na bariatrische chirurgie dient u calcium en ijzer met een tussenpoos van ten minste twee uur in te nemen, en het supplementenschema van uw bariatrisch team te volgen.
Bronnen
- Hallberg L, Brune M, Rossander L. Effect of ascorbic acid on iron absorption from different types of meals. Human Nutrition. Applied Nutrition. 1986;40(2):97-113.
- Gunshin H, Mackenzie B, Berger UV, et al. Cloning and characterization of a mammalian proton-coupled metal-ion transporter. Nature. 1997;388(6641):482-488.
- Fine KD, Santa Ana CA, Porter JL, Fordtran JS. Intestinal absorption of magnesium from food and supplements. Journal of Clinical Investigation. 1991;88(2):396-402.
- Diaz M, Rosado JL, Allen LH, Abrams S, Garcia OP. The efficacy of a local ascorbic acid-rich food in improving iron absorption from Mexican diets: a field study using stable isotopes. American Journal of Clinical Nutrition. 2003;78(3):436-440.
- Cook JD, Monsen ER. Vitamin C, the common cold, and iron absorption. American Journal of Clinical Nutrition. 1977;30(2):235-241.
- Hallberg L, Rossander-Hulten L. Calcium and iron absorption: mechanism of action and nutritional importance. European Journal of Clinical Nutrition. 1991;45(5):225-233.
- Milman N, Byg KE, Bergholt T, Eriksen L. IJzer status and iron balance during pregnancy. A critical reappraisal of iron supplementation. Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica. 1999;78(9):749-757.
- Lynch SR. Interaction of iron with other nutrients. Nutrition Reviews. 1997;55(4):102-110.
- Hallberg L, Hulthen L. Prediction of dietary iron absorption: an algorithm for calculating absorption and bioavailability of dietary iron. American Journal of Clinical Nutrition. 2000;71(5):1147-1160.
- McKie AT, Barrow D, Latunde-Dada GO, et al. An iron-regulated ferric reductase associated with the absorption of dietary iron. Science. 2001;291(5509):1755-1759.
Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor algemene informatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Bespreek uw situatie, bloedtestresultaten en supplementen altijd met uw bariatrisch team of zorgverlener.